Co to jest łydka tenisisty?
Tylną część łydki tworzy przede wszystkim mięsień trójgłowy łydki. Składa się on z dwóch mięśni:
- brzuchatego łydki – ma dwie głowy: przyśrodkową (od strony wewnętrznej) i boczną,
- płaszczkowatego – położonego głębiej.
Mięśnie te łączą się we wspólne ścięgno – ścięgno Achillesa, które przyczepia się do pięty.
Łydka tenisisty to naderwanie głowy przyśrodkowej mięśnia brzuchatego łydki w miejscu, gdzie mięsień przechodzi w rozcięgno – na granicy z mięśniem płaszczkowatym. Nie jest to uraz ścięgna Achillesa, choć objawy bywają podobne.
Do urazu dochodzi najczęściej podczas aktywności, w momencie nagłego ruchu do przodu, gdy noga zostaje z tyłu, a kolano jest wyprostowane – np. przy grze w tenisa, squasha czy w sprincie. Nagłe, duże obciążenie okazuje się zbyt wielkie dla mięśnia i dochodzi do jego rozdarcia. Uraz typowo dotyczy osób po 40. roku życia, a wiele z nich ma wrażenie, że ktoś kopnął je w łydkę.
Łydka tenisisty – objawy
- nagły ból lub pieczenie w łydce, zwykle po jej wewnętrznej stronie, w połowie wysokości,
- uczucie uderzenia, czasem słyszalny trzask lub „rozdarcie”,
- ból przy chodzeniu, utykanie, trudność ze stanięciem na palcach,
- obrzęk, a po kilku dniach często widoczny siniak (krwiak), który może spływać w stronę kostki.
Kiedy pilnie do lekarza
Ból łydki nie zawsze oznacza naderwanie mięśnia. Zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli:
- łydka jest bolesna, obrzęknięta i ucieplona bez wyraźnego urazu – zwłaszcza po długiej podróży, operacji, unieruchomieniu nogi lub u osób starszych. Może to oznaczać zakrzepicę żył głębokich,
- pojawiła się duszność lub ból w klatce piersiowej – od razu dzwoń pod 112,
- ból jest nisko, przy pięcie, i nie możesz stanąć na palcach – trzeba wykluczyć zerwanie ścięgna Achillesa.
Co robić zaraz po urazie
W pierwszych dniach oszczędzaj nogę: chodź krócej, a przy silnym bólu użyj kul. Możesz włożyć do buta podkładkę pod piętę, która zmniejsza napięcie łydki. Chłodź bolesne miejsce, aby ograniczyć ból i obrzęk. Jak najszybciej zgłoś się do ortopedy lub fizjoterapeuty na badanie.
Łydka tenisisty – rozpoznanie
Podstawą jest rozmowa o przebiegu urazu i badanie kliniczne. Aby potwierdzić uraz oraz ocenić dokładne miejsce i wielkość naderwania, wskazane jest badanie USG.
Leczenie i rehabilitacja
W większości przypadków łydkę tenisisty leczy się zachowawczo, czyli bez operacji. Przebieg leczenia zależy od wielkości uszkodzenia. Można go podzielić na kilka etapów:
- Ochrona i względne odciążenie. Przy większych naderwaniach lekarz może zalecić but ortopedyczny lub stabilizację stawu skokowego, która „zbliża” do siebie końce uszkodzonego mięśnia i chroni przed powiększaniem się uszkodzenia. Uszkodzona tkanka zaczyna się goić. Przy dużym krwiaku ortopeda może go ewakuować (odessać).
- Stopniowe obciążanie. Pacjent chodzi coraz więcej – na początku czasem o kulach – i stopniowo obciąża stopę w miarę tolerancji bólu.
- Powrót do pełnej funkcji. Uraz i oszczędzanie nogi osłabiają mięśnie, pogarszają stabilność i wzorzec chodu. Na tym etapie przywraca się ruchomość, siłę i prawidłowy chód.
- Powrót do sportu. Ćwiczenia siłowe łydki, trening biegowy i pliometria (ćwiczenia skocznościowe) aż do pełnego powrotu do aktywności.
Ćwiczenia wykonuj w zakresie, który nie wywołuje ostrego bólu. Jeśli ból w łydce wyraźnie narasta w trakcie lub po ćwiczeniach, zmniejsz obciążenie. Na późniejszym etapie przydają się też ćwiczenia równowagi i stabilizacji stawu skokowego – przykłady znajdziesz na stronie ćwiczenia na staw skokowy.
Pełny powrót do biegania trwa zwykle od 3 do 8 tygodni, zależnie od wielkości naderwania. Zbyt szybki powrót do sportu zwiększa ryzyko ponownego urazu.
W moim gabinecie w Sanoku prowadzę pacjentów przez wszystkie etapy – od pierwszych kroków po powrót do sportu. Jeśli podejrzewasz naderwanie łydki, wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.
