Choroba Parkinsona wpływa nie tylko na pracę mózgu, ale także na codzienne funkcjonowanie całego ciała. Pojawiają się problemy z równowagą, spowolnienie ruchów, sztywność mięśni, a czasem także tzw. „zamrożenia” podczas chodzenia, czyli nagłe „przyklejenie” stóp do podłoża. Wszystko to sprawia, że zwykłe czynności – jak wstanie z krzesła, ubranie się czy wyjście na spacer – stają się trudniejsze.
Dobrą wiadomością jest to, że regularny trening medyczny (czyli fizjoterapia ukierunkowana na potrzeby osób z chorobą Parkinsona) może pomóc poprawić sprawność, zmniejszyć ryzyko upadków i dłużej zachować samodzielność.
Jakie są cele treningu medycznego?
- zwiększenie płynności i szybkości ruchów,
- poprawa równowagi i postawy ciała,
- wzmocnienie mięśni i poprawa gibkości,
- nauka sposobów radzenia sobie z „zamrożeniami” podczas chodzenia,
- łatwiejsze wykonywanie codziennych czynności (np. ubieranie się, jedzenie, wychodzenie z domu),
- wsparcie dla mózgu poprzez aktywność, która pobudza procesy uczenia się i pamięć ruchową.
Jak wygląda taki trening?
Trening jest zawsze dostosowany indywidualnie do pacjenta, ale najczęściej składa się z kilku elementów.
1. Duże i przesadne ruchy
Osoby z chorobą Parkinsona często wykonują ruchy coraz mniejsze i wolniejsze, choć same tego nie zauważają. Dlatego ćwiczy się „na dużą skalę” – szerokie kroki, energiczne wymachy rąk, mocne sięganie do góry. Dzięki temu mózg uczy się na nowo właściwego zakresu ruchu.
2. Ćwiczenia równowagi
To m.in. chodzenie po linii, stanie na jednej nodze czy przenoszenie ciężaru ciała w różne strony. Dzięki nim łatwiej utrzymać stabilność w codziennych sytuacjach.
Bezpieczeństwo: ćwiczenia równowagi w domu wykonuj zawsze przy stabilnym oparciu (blat, oparcie krzesła, róg ściany), najlepiej w obecności drugiej osoby. Trudniejsze warianty warto najpierw przećwiczyć pod okiem fizjoterapeuty.
3. Trening siłowy
Proste ćwiczenia z wykorzystaniem ciężaru własnego ciała lub niewielkiego obciążenia (np. wstawanie z krzesła, przysiady, unoszenie rąk z lekkim ciężarkiem). Wzmacniają mięśnie i poprawiają bezpieczeństwo chodu.
4. Ćwiczenia chodu
Marsz z dużymi krokami, chodzenie z kijkami (nordic walking), a także wykorzystanie rytmu muzyki lub metronomu. To pomaga przełamywać blokady i utrzymać płynność ruchu.
5. Połączenie ruchu i myślenia (tzw. zadania podwójne)
Na przykład chodzenie i jednoczesne liczenie albo powtarzanie słów. W życiu codziennym często trzeba robić kilka rzeczy naraz, dlatego ćwiczy się to również podczas fizjoterapii.
Przykłady ćwiczeń na różne dolegliwości znajdziesz w dziale ćwiczenia.
Jak często ćwiczyć?
Najlepiej codziennie, choć 20–30 minut, a jeśli to możliwe – dodatkowo kilka razy w tygodniu pod okiem fizjoterapeuty. Ćwiczenia powinny być wymagające, ale zawsze bezpieczne i wykonywane w czasie, gdy leki działają najlepiej (tzw. faza „on”).
Plan ćwiczeń warto uzgodnić z neurologiem prowadzącym. Przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem, jeśli pojawią się zawroty głowy przy wstawaniu, duszność, ból w klatce piersiowej lub wyraźne pogorszenie chodu. Jeśli ból w klatce piersiowej jest silny lub nie mija, albo pojawi się nagłe osłabienie połowy ciała czy zaburzenia mowy – dzwoń pod 112.
Co daje regularny trening?
- większą swobodę w poruszaniu się,
- lepszą równowagę i mniejsze ryzyko upadków,
- łatwiejsze wykonywanie codziennych czynności,
- lepsze samopoczucie i większą samodzielność,
- dłuższe utrzymanie sprawności ruchowej – badania sugerują, że osoby regularnie ćwiczące lepiej radzą sobie z objawami.
Podsumowanie
Choroba Parkinsona to wyzwanie, ale odpowiednio dobrany trening medyczny może wyraźnie poprawić komfort życia. Regularne ćwiczenia to inwestycja w sprawność, samodzielność i dobre samopoczucie na co dzień.
Jeśli zmagasz się z objawami choroby Parkinsona albo opiekujesz się bliską osobą z tą chorobą – warto skonsultować plan ćwiczeń z fizjoterapeutą, który dobierze bezpieczny program do możliwości chorego. Jeśli masz pytania, zadzwoń do mnie – mój gabinet mieści się przy ul. Legionów Polskich 42 w Sanoku. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.
