Jeżeli lekarz zakwalifikował Cię do zabiegu operacyjnego, to pewnie masz w głowie wiele pytań. To zrozumiałe, a odpowiedzi lekarza mogą Cię naprawdę uspokoić – dlatego nie bój się pytać. Oto lista pytań, które warto zadać podczas konsultacji przed operacją ortopedyczną. Możesz ją wydrukować i zabrać ze sobą.
- Na czym polega zabieg – co dokładnie będzie operowane?
- Jakie będzie znieczulenie?
- Czy operacja jest konieczna?
- Czy są inne metody operacji?
- Jakie szczepienia i badania są potrzebne?
- Kiedy po zabiegu wyjdę do domu?
- Jak będą wyglądały najbliższe dni?
- Czego nie mogę robić?
- Czy będę przyjmować leki przeciwzakrzepowe i czy mam kupić kule lub ortezę?
- Kiedy mogę wrócić do pracy?
- Kiedy rozpocząć rehabilitację?
- Kiedy wrócę do pełnej sprawności?
1. Na czym polega zabieg – co dokładnie będzie operowane?
To pytanie może wydawać się oczywiste, ale wciąż zdarzają się osoby przychodzące na rehabilitację, które nie wiedzą dokładnie, co zostało wykonane podczas zabiegu. A od tego zależy cały plan usprawniania. Warto wiedzieć:
- czy mięśnie lub ścięgna będą przecinane albo zszywane,
- czy coś zostanie wycięte,
- czy zostaną wstawione elementy metalowe (śruby, płytki, endoproteza).
Po operacji poproś o kartę informacyjną (wypis) z opisem zabiegu i zabierz ją na pierwszą wizytę u fizjoterapeuty.
2. Jakie będzie znieczulenie?
Rodzaj znieczulenia zależy oczywiście od rodzaju operacji. Warto jednak wiedzieć, jakie niesie ze sobą konsekwencje, jakie są wskazania i przeciwwskazania oraz jak przygotować się do niego (np. jak długo być na czczo i które leki odstawić).
3. Czy operacja jest konieczna?
W ortopedii część schorzeń leczy się zachowawczo, czyli bez operacji. Często jest to połączenie leków (farmakoterapii) i fizjoterapii. Niektórzy lekarze zalecają najpierw spróbować fizjoterapii, a dopiero gdy ta nie pomoże – kwalifikują do zabiegu.
4. Czy są inne metody operacji?
To pytanie dotyczy już samej techniki zabiegu. Czasem dany uraz można operować na kilka sposobów, a wybór metody może wpływać np. na czas powrotu do sprawności lub możliwość kontynuowania pracy. Przykładowo zerwane więzadło krzyżowe przednie (ACL) można zrekonstruować, wykorzystując:
- przeszczep ze ścięgien mięśni półścięgnistego i smukłego (tzw. gęsia stopka),
- przeszczep z więzadła rzepki,
- przeszczep ze ścięgna mięśnia czworogłowego uda.
Czasem stosuje się też dodatkowe wzmocnienie więzadła taśmą (tzw. internal brace). Każda metoda ma swoje zalety i wady – porozmawiaj o nich z ortopedą, aby razem wybrać najlepszą w Twojej sytuacji. Przykładowe ćwiczenia po takim zabiegu znajdziesz w dziale ćwiczenia po rekonstrukcji ACL.
5. Jakie szczepienia i badania są potrzebne?
Przed planową operacją zaleca się szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B). Najlepiej zacząć je z wyprzedzeniem, bo pełna ochrona wymaga kilku dawek. Jeśli byłeś szczepiony dawno temu, badanie poziomu przeciwciał anty-HBs pokaże, czy stare szczepienie nadal Cię chroni.
Wymagania różnią się między szpitalami – zapytaj, czy potrzebne jest zaświadczenie o szczepieniu lub wynik badania przeciwciał, a także jakie inne badania i dokumenty musisz przynieść do szpitala.
6. Kiedy po zabiegu wyjdę do domu?
To ważne pytanie – mało kto lubi przebywać w szpitalu. Po niektórych zabiegach wychodzi się do domu tego samego lub następnego dnia, po innych pobyt trwa kilka dni. Wiedząc to wcześniej, łatwiej zorganizujesz transport i pomoc w domu.
7. Jak będą wyglądały najbliższe dni?
Zapytaj, czy musisz unikać jakichś pozycji, czy możesz chodzić, czy raczej głównie leżeć. Dowiedz się, jak dbać o ranę i opatrunek, kiedy zdjąć szwy i kiedy jest wizyta kontrolna.
8. Czego nie mogę robić?
To kolejne bardzo ważne pytanie. Każda operacja wiąże się z konkretnymi ograniczeniami, które zależą od rodzaju zabiegu. Na przykład po szyciu łąkotki lekarz często ogranicza obciążanie nogi lub zgięcie kolana przez kilka tygodni. Po szyciu stożka rotatorów zwykle nie wolno samodzielnie unosić ręki przez 4–6 tygodni. Szczegóły ustala chirurg prowadzący – harmonogram zależy od rodzaju zabiegu.
9. Czy będę przyjmować leki przeciwzakrzepowe i czy mam kupić kule lub ortezę?
Po wielu operacjach ortopedycznych, zwłaszcza w obrębie nogi, lekarz zleca leki przeciwzakrzepowe. Zapytaj, w jakiej formie (zastrzyki czy tabletki) i jak długo je przyjmować. Dowiedz się też, czy przed zabiegiem kupić lub wypożyczyć kule, ortezę albo temblak – i naucz się chodzić o kulach jeszcze przed operacją.
10. Kiedy mogę wrócić do pracy?
To zależy od wielu czynników, m.in. od rodzaju wykonywanej pracy (siedząca czy fizyczna) oraz od zakresu urazu i zabiegu. Zapytaj też, jak długie zwolnienie lekarskie jest przewidywane.
11. Kiedy rozpocząć rehabilitację?
Rehabilitacja pooperacyjna to nieodzowny element leczenia. Warto zapytać lekarza, kiedy ją rozpocząć. Rehabilitację po operacjach ortopedycznych prowadzę w moim gabinecie w Sanoku. Warto zaplanować pierwszą wizytę u fizjoterapeuty z wyprzedzeniem, tak aby rozpocząć ją w terminie wskazanym przez lekarza. Więcej przeczytasz na stronie rehabilitacja pooperacyjna.
12. Kiedy wrócę do pełnej sprawności?
To zależy od operacji. Po artroskopii kolana trwa to zwykle 6–12 tygodni, po rekonstrukcji ACL – 9–12 miesięcy, a po endoprotezie biodra – ok. 3–6 miesięcy. Zapytaj lekarza o realny czas w Twoim przypadku.
Jak przygotować ciało do operacji
Oprócz pytań do lekarza warto zadbać o formę przed zabiegiem. Im lepszy zakres ruchu i siła mięśni przed operacją, tym zwykle łatwiej o powrót do sprawności po niej. Więcej na ten temat przeczytasz we wpisie Czy warto wykonać rehabilitację przed operacją kolana.
Kiedy pilnie do lekarza po operacji
- ból, obrzęk i ucieplenie łydki – możliwa zakrzepica,
- gorączka, zaczerwienienie, ropna wydzielina z rany lub gorący, obrzęknięty staw – możliwa infekcja,
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej – od razu dzwoń pod 112 lub jedź na SOR.
Jeśli czeka Cię operacja ortopedyczna albo jesteś już po zabiegu i potrzebujesz rehabilitacji – zapraszam do mojego gabinetu w Sanoku. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.
