Uwaga! Jeśli ból za mostkiem jest silny, gniotący lub piekący, promieniuje do ręki, żuchwy lub pleców albo towarzyszy mu duszność, zimny pot czy osłabienie – natychmiast dzwoń pod 112. Nie czekaj, aż minie.
Mostek to płaska kość z przodu klatki piersiowej. Z jednej strony klatka piersiowa jest sztywną konstrukcją chroniącą serce i płuca, z drugiej – porusza się przy każdym oddechu. Skąd więc może pochodzić ból, kłucie czy pieczenie w okolicy mostka i kiedy może to być coś poważnego?
Kiedy ból w klatce piersiowej to nagły wypadek
W klatce piersiowej znajduje się serce, dlatego ból w tej okolicy zawsze trzeba traktować poważnie. W chorobie wieńcowej i w zawale typowy jest ból dławicowy – uczucie ucisku, gniecenia lub pieczenia za mostkiem, często promieniujące do lewej ręki, żuchwy lub pleców.
- nagły, silny ból za mostkiem, trwający kilka minut lub dłużej – od razu 112,
- ból z dusznością, zimnym potem, nudnościami lub zasłabnięciem – od razu 112,
- nagła duszność i kłujący ból w klatce, zwłaszcza po operacji, urazie lub długim unieruchomieniu – od razu 112,
- ból w klatce pojawiający się przy wysiłku i ustępujący w spoczynku – pilnie do lekarza.
Pieczenie w mostku – przyczyny z przewodu pokarmowego
Klatka piersiowa jest łącznikiem między szyją a brzuchem. Przebiega przez nią m.in. przełyk, który łączy się z żołądkiem tuż pod mostkiem, po lewej stronie. Wejście do żołądka zamyka mięsień – zwieracz, który otwiera się, gdy połykany pokarm dociera do tego miejsca. W żołądku panuje niskie pH, czyli kwaśne środowisko potrzebne do trawienia.
Czasem zwieracz nie działa prawidłowo i kwaśna treść cofa się do przełyku, podrażniając go. Taką dolegliwość nazywa się zgagą. Gdy powtarza się często, może rozwinąć się choroba refluksowa przełyku (GERD), związana z cofaniem się treści z żołądka i dwunastnicy do przełyku. Szacuje się, że objawy refluksu regularnie dotyczą około 10–20% dorosłych w krajach wysoko rozwiniętych. U części chorych stwierdza się też przepuklinę rozworu przełykowego. Jednym z najczęstszych objawów jest właśnie pieczenie i ból za mostkiem.
Pieczenie za mostkiem może jednak przypominać ból sercowy, dlatego nowe lub nietypowe dolegliwości zawsze warto skonsultować z lekarzem.
Przyczyny mięśniowo-szkieletowe
Ból przy mostku nasilający się przy ucisku – chrząstki żebrowe
Mostek łączy się po obu stronach z żebrami za pomocą chrząstek. Połączenia te tworzą stawy mostkowo-żebrowe, w których podczas oddychania zachodzą niewielkie ruchy.
Częstą, niegroźną przyczyną bólu jest podrażnienie tych połączeń (zapalenie chrząstek żebrowych; odmianą z widocznym obrzękiem jest zespół Tietzego). Ból nasila się przy ucisku palcem, głębokim wdechu czy skręcie tułowia. Rozpoznanie stawia się jednak dopiero po wykluczeniu przyczyn sercowych.
Ból nad mostkiem – staw mostkowo-obojczykowy
U góry, z obu stron, do mostka przymocowane są obojczyki, tworząc stawy mostkowo-obojczykowe. Wzmacniają je więzadła i torebka stawowa. Przy urazach ręki (pociągnięcie, zbyt duży zamach przy rzucie), a także przy upadkach na ramię lub klatkę piersiową, może dojść do podrażnienia tego stawu, a w skrajnych przypadkach do zwichnięcia lub złamania obojczyka. Naciągnięte więzadła albo stara kontuzja tej okolicy mogą powodować ból w górnej części klatki piersiowej, tuż nad mostkiem.
Skurcze pod mostkiem – mięśnie klatki piersiowej
Klatka piersiowa to nie tylko kości, więzadła i stawy, ale także mięśnie. W okolicy mostka przyczepiają się m.in.:
- mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy,
- mięsień podobojczykowy,
- mięsień piersiowy większy,
- mięśnie międzyżebrowe,
- mięsień poprzeczny klatki piersiowej.
Ostatni z nich przyczepia się do mostka od wewnętrznej strony i biegnie do żeber. Jak każdy mięsień, może być źródłem skurczów czy promieniującego bólu przy nadmiernym napięciu. Podrażniają go np. wielokrotne uderzenia w klatkę piersiową, jak w treningu sztuk walki. Łączy się też powięziowo z mięśniem poprzecznym brzucha, więc może reagować na problemy w obrębie brzucha.
Przepona – ból w mostku i plecach
Przepona to mięsień przyczepiający się do kręgosłupa lędźwiowego oraz do wewnętrznej strony żeber i mostka. Jest głównym mięśniem oddechowym. Podczas wdechu kurczy się i obniża, dzięki czemu powietrze wpływa do płuc. Przy wydechu rozluźnia się i unosi.
Przepona również może być nadmiernie napięta lub podrażniona. Często widzę problem z przeponą u osób z wadą postawy – np. przy bocznym skrzywieniu kręgosłupa. Nieprawidłowa praca przepony podczas oddychania może dawać ból, który pacjenci opisują jako „przeszywający na pół” czy „biegnący na wylot”.
Kręgosłup piersiowy
Ból z kręgosłupa piersiowego i stawów żebrowo-kręgowych może promieniować wzdłuż żeber do przodu klatki piersiowej. Zwykle zmienia się przy ruchu tułowia, głębokim oddechu lub długim siedzeniu w jednej pozycji.
Kiedy do fizjoterapeuty
Ból w okolicy mostka może mieć różne przyczyny – związane z sercem, przewodem pokarmowym albo z układem ruchu. Żadnej z nich nie należy lekceważyć, a przyczyny sercowe zawsze trzeba wykluczyć w pierwszej kolejności.
Jeśli lekarz wykluczył przyczyny sercowe i pokarmowe, a ból wiąże się z ruchem, uciskiem lub oddychaniem, zapraszam na wizytę do mojego gabinetu w Sanoku – sprawdzę klatkę piersiową, żebra i kręgosłup piersiowy. Zobacz, jak pomagam przy bólu kręgosłupa, a przykładowe ćwiczenia znajdziesz na stronie ćwiczenia na odcinek piersiowy. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.
Najczęstsze pytania
Co jest pod mostkiem u człowieka?
Za mostkiem, w śródpiersiu, leżą m.in. serce z dużymi naczyniami, przełyk, tchawica i grasica. Poniżej dolnego końca mostka (wyrostka mieczykowatego) znajduje się przepona i górna część jamy brzusznej z żołądkiem. Dlatego ból w tej okolicy może mieć bardzo różne źródła – od mięśni i stawów żebrowo-mostkowych po serce i przewód pokarmowy.
Kiedy ból pod mostkiem wymaga pilnej pomocy?
Natychmiast dzwoń pod 112, gdy ból jest silny, gniotący lub piekący, promieniuje do lewej ręki, żuchwy lub pleców, albo towarzyszy mu duszność, zimny pot, nudności, kołatanie serca czy zasłabnięcie. Takie objawy mogą oznaczać zawał serca lub inny stan zagrożenia życia.
Czy ból pod mostkiem może pochodzić z mięśni lub kręgosłupa?
Tak. Częstą, niegroźną przyczyną jest przeciążenie mięśni klatki piersiowej, zapalenie chrząstek żebrowych (zespół Tietzego) albo zablokowanie w odcinku piersiowym kręgosłupa. Taki ból zwykle nasila się przy ucisku, skręcie tułowia lub głębokim wdechu. Rozpoznanie powinien jednak postawić lekarz po wykluczeniu przyczyn sercowych.
Kiedy z bólem pod mostkiem iść do fizjoterapeuty?
Gdy lekarz wykluczył przyczyny kardiologiczne, płucne i pokarmowe, a ból wiąże się z ruchem, postawą lub oddychaniem – np. przy napiętej przeponie czy przeciążonych mięśniach międzyżebrowych. Fizjoterapeuta pracuje wtedy manualnie na klatce piersiowej i kręgosłupie piersiowym oraz uczy ćwiczeń oddechowych.
