„Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa” – takie zdanie w opisie zdjęcia RTG potrafi wystraszyć. Tymczasem zmiany zwyrodnieniowe pojawiają się u większości z nas wraz z wiekiem – podobnie jak siwe włosy. U wielu osób nie dają żadnych objawów, a gdy bolą, zwykle dobrze reagują na ruch i odpowiednio dobrane ćwiczenia. Poniżej wyjaśniam, czym jest choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, jakie daje objawy i co możesz zrobić, żeby bolało mniej.
Czym jest choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa
To proces zmian w krążkach międzykręgowych (tzw. dyskach, czyli „poduszkach” między kręgami) i w małych stawach kręgosłupa, który postępuje z wiekiem. Dyski stają się niższe i mniej elastyczne, a na brzegach kręgów mogą tworzyć się osteofity, czyli niewielkie narośla kostne.
Dawniej mówiło się o „zużyciu” kręgosłupa, jak o zużyciu części w samochodzie. Dziś wiadomo, że to uproszczenie: tkanki kręgosłupa nadal się przystosowują do obciążeń, a regularny ruch jest jednym z najlepszych sposobów łagodzenia objawów.
Objawy
Objawy zależą od tego, którego odcinka kręgosłupa dotyczą zmiany. Najczęściej są to:
- ból szyi, pleców lub okolicy lędźwiowej, czasem także pośladków i ud,
- sztywność – zwłaszcza rano lub po dłuższym siedzeniu, zwykle zmniejszająca się po rozruszaniu,
- ograniczenie ruchomości, np. trudność przy skręcaniu głowy lub schylaniu się.
Jeśli zmiany zwężają miejsce, przez które przechodzą korzenie nerwowe, ból może promieniować do ręki lub nogi i towarzyszyć mu drętwienie. Ból promieniujący do nogi opisuję szerzej we wpisie o przepuklinie kręgosłupa.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Nie ma jednej przyczyny tej choroby. Najważniejszym czynnikiem jest wiek. Znaczenie mają też:
- predyspozycje genetyczne,
- wpływ stylu życia na działanie genów (tzw. epigenetyka),
- nadwaga i otyłość,
- sposób odżywiania,
- płeć.
Kiedy pilnie do lekarza
Większość bólów kręgosłupa nie jest groźna. Pilnie skontaktuj się z lekarzem – a przy dwóch pierwszych objawach od razu jedź na SOR – jeśli:
- pojawiły się zaburzenia oddawania moczu lub stolca,
- drętwieje Ci krocze lub okolica wewnętrznej strony ud,
- narasta osłabienie nogi lub ręki (np. stopa „opada” przy chodzeniu, wypadają przedmioty z dłoni),
- masz gorączkę albo niezamierzenie tracisz na wadze,
- odczuwasz silny ból w nocy, niezależny od pozycji ciała.
Diagnostyka – co naprawdę mówi zdjęcie RTG
Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na wywiadzie i badaniu. Lekarz lub fizjoterapeuta pyta o charakter bólu i sprawdza ruchomość kręgosłupa, bolesność oraz to, czy nie ma objawów ze strony nerwów – osłabienia mięśni, zmian odruchów czy zaburzeń czucia.
Zdjęcia RTG czy rezonans magnetyczny zleca się, gdy występują objawy alarmowe lub gdy wynik zmieni sposób leczenia. Zmiany zwyrodnieniowe na zdjęciu ma wiele osób, które nie odczuwają żadnego bólu, a obraz nie mówi, jak bardzo coś będzie bolało. Lekarz może też zlecić badania krwi, aby wykluczyć inne choroby.
Jeśli opis RTG Cię niepokoi, zabierz go na wizytę – wyjaśnię, co naprawdę oznaczają te zmiany i jakie ćwiczenia są dla Ciebie bezpieczne.
Film z YouTube włączy się po zgodzie na usługi zewnętrzne.
Leczenie i fizjoterapia
Leczenie zależy od wieku, nasilenia objawów i tego, czy są objawy ze strony nerwów. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi obejmuje ono:
- Ruch i ćwiczenia – to podstawa leczenia zachowawczego. Ćwiczenia wzmacniające, poprawiające ruchomość i ogólną sprawność, a także regularne spacery, pływanie czy jazda na rowerze. Terapia manualna czy masaż mogą je uzupełniać, ale nie zastępują aktywności.
- Leki przeciwbólowe – doraźnie, według zaleceń lekarza, żeby ułatwić powrót do ruchu.
- Leczenie operacyjne – rozważa się je rzadko: przy wyraźnych zmianach uciskających nerwy, narastających objawach neurologicznych lub gdy inne metody nie przynoszą ulgi.
Ćwiczenia wykonuj w zakresie, który nie nasila bólu. Lekki dyskomfort w trakcie jest w porządku, ale jeśli ból narasta i nie mija w ciągu kilku godzin po ćwiczeniach, zmniejsz ich intensywność. Przykładowe zestawy znajdziesz na stronach z ćwiczeniami: przy rwie kulszowej oraz przy bólu szyi od pracy przy komputerze.
Im szybciej zaczniesz się regularnie ruszać, tym łatwiej zwykle opanować ból.
Jak pomagam w gabinecie
Na pierwszej wizycie (ok. 45 minut) pytam o Twoje dolegliwości, badam kręgosłup i sprawdzam, czy nie ma objawów wymagających konsultacji lekarskiej. Następnie ustalam plan terapii i dobieram ćwiczenia, które możesz wykonywać w domu. Więcej o tym, jak wygląda leczenie bólu kręgosłupa, przeczytasz na osobnej stronie.
Jeśli masz podobne dolegliwości, zapraszam do mojego gabinetu Rehabilio w Sanoku przy ul. Legionów Polskich 42. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.


