Przejdź do treści głównej

Rehabilitacja po operacji

Operacja endoskopowa kręgosłupa

mgr Tomasz Jasik, fizjoterapeutaaktualizacja: 28 września 20265 min czytania

Endoskopowa operacja kręgosłupa, fizjoterapeuta Sanok

Operacja endoskopowa kręgosłupa to jedna z metod leczenia przepukliny dysku i niektórych postaci zwężenia kanału kręgowego. Wykonuje się ją przez niewielkie nacięcie, przy użyciu kamery. Wyjaśniam, na czym polega, czym różni się od klasycznej operacji, dla kogo jest przeznaczona i jak wygląda rehabilitacja po zabiegu.

Krótko o budowie kręgosłupa

Kręgosłup składa się z odcinka szyjnego (7 kręgów), piersiowego (12 kręgów), lędźwiowego (5 kręgów) oraz kości krzyżowej i ogonowej, powstałych ze zrośniętych kręgów. Ma naturalne wygięcia: do przodu w odcinku szyjnym i lędźwiowym (lordoza) oraz do tyłu w piersiowym (kifoza).

Między kręgami leżą krążki międzykręgowe (dyski). Można je sobie wyobrazić jako elastyczne poduszeczki wypełnione żelem, które amortyzują wstrząsy i umożliwiają ruch. Krążek ma galaretowate jądro miażdżyste w środku i otaczający je pierścień włóknisty. Gdy pierścień pęka, a fragment jądra przemieszcza się na zewnątrz, mówimy o przepuklinie – potocznie o „wypadnięciu dysku”.

Najczęstsze przyczyny zabiegów na kręgosłupie

Dyskopatia

Dyskopatia to ogólne określenie zmian w obrębie krążka międzykręgowego. Z czasem krążek może ulegać zwyrodnieniu, a przemieszczony materiał dysku – uciskać korzenie nerwowe lub zwężać kanał kręgowy. Wyróżnia się kilka postaci:

  1. Degeneracja krążka – krążek traci wodę, obniża się i gorzej amortyzuje, w pierścieniu włóknistym pojawiają się pęknięcia.
  2. Protruzja (uwypuklenie) – zmiana obrysu krążka bez przerwania pierścienia.
  3. Ekstruzja (przepuklina) – przerwanie pierścienia i przemieszczenie się jądra poza krążek.
  4. Sekwestracja – oderwanie się fragmentu jądra od krążka.
Schemat dyskopatii kręgosłupa – degeneracja, protruzja, ekstruzja i sekwestracja krążka

Warto wiedzieć, że większość przepuklin dysku nie wymaga operacji – objawy często zmniejszają się w ciągu kilku tygodni lub miesięcy dzięki leczeniu zachowawczemu i ćwiczeniom.

Osteofity i stenoza

Przy zmianach zwyrodnieniowych na brzegach kręgów mogą tworzyć się narośla kostne – osteofity. Razem z pogrubiałymi więzadłami i uwypuklonym dyskiem mogą one zwężać otwory międzykręgowe (przez które wychodzą korzenie nerwowe) lub kanał kręgowy. Zwężenie kanału to stenoza. W kanale kręgowym biegnie rdzeń kręgowy, a w odcinku lędźwiowym – pęczek korzeni nerwowych zwany ogonem końskim.

Na czym polega operacja endoskopowa

Podczas zabiegu chirurg wprowadza endoskop – cienką rurkę z kamerą i narzędziami – przez nacięcie długości ok. 1 cm. Przy dyskopatii dostęp prowadzi zwykle przez otwór międzykręgowy, a chirurg usuwa fragmenty dysku, które uciskają nerw. Gdy fragment dysku przemieścił się do kanału kręgowego lub przy niektórych postaciach stenozy, wykorzystuje się dostęp między łukami kręgów, przez więzadło żółte.

Czym różni się od klasycznej operacji

Główna różnica to rozległość uszkodzenia tkanek. W klasycznej operacji potrzebne jest większe nacięcie i odsunięcie lub przecięcie mięśni i więzadeł, aby dotrzeć do kręgosłupa. W metodzie endoskopowej tych tkanek narusza się mniej.

Operacja endoskopowa zwykle wiąże się z mniejszym bólem po zabiegu i szybszym powrotem do codziennych czynności. Odległe wyniki są podobne jak po klasycznej mikrodiscektomii, a ryzyko powikłań jest zbliżone. Nie każdy pacjent jest kandydatem do tej metody – o wyborze decyduje neurochirurg.

Dla kogo jest operacja endoskopowa

Operację rozważa się zwykle wtedy, gdy:

  • ból promieniujący do nogi (rwa kulszowa) lub ręki nie ustępuje mimo kilku tygodni leczenia zachowawczego,
  • pojawia się lub narasta osłabienie mięśni,
  • wynik rezonansu magnetycznego odpowiada objawom, a położenie przepukliny pozwala na dostęp endoskopowy.

O kwalifikacji decyduje lekarz na podstawie badania i obrazowania. Jeśli leczysz się zachowawczo, przydatne mogą być ćwiczenia przy rwie kulszowej.

Inne zabiegi na kręgosłupie

  • Discektomia (mikrodiscektomia) – usunięcie fragmentu dysku uciskającego nerw lub całego dysku.
  • Laminektomia – usunięcie fragmentu łuku kręgu (blaszki), aby zrobić więcej miejsca w kanale kręgowym przy jego zwężeniu (stenozie).
  • Foraminotomia – poszerzenie otworu międzykręgowego, przez który wychodzi uciśnięty korzeń nerwowy.
  • Wertebroplastyka – wprowadzenie cementu kostnego do trzonu kręgu, stosowane m.in. przy złamaniach kompresyjnych (np. osteoporotycznych), gdy trzon kręgu ulega „zgnieceniu”.
  • Implanty – po usunięciu dysku, np. w odcinku szyjnym, chirurg może wszczepić implant usztywniający dany poziom lub sztuczny dysk.

Pierwsze tygodnie po zabiegu

Po operacji endoskopowej pacjent zwykle wstaje i chodzi jeszcze w dniu zabiegu lub następnego dnia. Obecnie zaleca się wczesne uruchamianie i codzienne spacery.

W pierwszych tygodniach po usunięciu przepukliny lekarz może zalecić ograniczenie długiego siedzenia, dźwigania i głębokich skłonów. Warto wtedy zmieniać pozycję co 20–30 minut i część pracy wykonywać na stojąco. Szczegóły ustala chirurg prowadzący – harmonogram zależy od rodzaju zabiegu.

Rehabilitacja – etapy

Długość i przebieg rehabilitacji zależą od rodzaju zabiegu, stanu przed operacją i zaleceń lekarza. Orientacyjnie wygląda to tak:

  • ok. 0–2 tygodnie – chodzenie, nauka bezpiecznego wstawania, siadania i schylania się, łagodne ćwiczenia oddechowe i aktywizujące mięśnie głębokie,
  • ok. 2–6 tygodni – ćwiczenia stabilizujące kręgosłup, stopniowe przywracanie ruchomości, wydłużanie spacerów,
  • od ok. 6 tygodni – zwiększanie obciążeń, przygotowanie do pracy fizycznej i sportu – według zaleceń lekarza.

Najważniejsze elementy rehabilitacji to:

  • ergonomia w codziennych czynnościach – jakie pozycje są bezpieczne, jak dźwigać, kiedy i jak wrócić do pracy oraz jak ułatwić sobie jej wykonywanie,
  • stabilność kręgosłupa – przywrócenie siły i kontroli mięśni tułowia, które wraz z więzadłami stabilizują kręgosłup,
  • ruchomość – stopniowe przywracanie ruchu we wszystkich odcinkach kręgosłupa oraz w biodrach.

Ćwiczenia wykonuj w zakresie bez bólu. Jeśli ból promieniujący do nogi wraca lub się nasila, przerwij i skontaktuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą.

Rehabilitacja po operacji kręgosłupa. Zadzwoń 508-813-267.

Kiedy pilnie do lekarza

Zarówno przy dyskopatii, jak i po operacji kręgosłupa niektóre objawy wymagają natychmiastowej pomocy. Jedź od razu na SOR, jeśli pojawią się:

  • drętwienie lub zaburzenia czucia w kroczu, pośladkach, wewnętrznej stronie ud,
  • problemy z oddawaniem moczu lub stolca (zatrzymanie albo nietrzymanie),
  • osłabienie obu nóg lub szybko narastające osłabienie jednej nogi (np. opadająca stopa),
  • ból z gorączką, a po operacji – zaczerwienienie, ucieplenie lub ropna wydzielina z rany,
  • ból, obrzęk i ucieplenie łydki po zabiegu (możliwa zakrzepica), a przy duszności lub bólu w klatce piersiowej – dzwoń pod 112.

Pierwsze trzy objawy mogą świadczyć o zespole ogona końskiego – ucisku na pęczek korzeni nerwowych w dolnej części kanału kręgowego. To stan, który może wymagać pilnej operacji.

Po operacji kręgosłupa prowadzę rehabilitację w moim gabinecie w Sanoku – więcej przeczytasz na stronach rehabilitacja pooperacyjna i ból kręgosłupa. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.

Przeczytaj też

Wszystkie artykuły: Kręgosłup

Udostępnij artykuł: FacebookWhatsAppE-mail

Pierwsza wizyta

Postawmy Cię na nogi

Umów pierwszą wizytę – wolny termin wybierzesz w kalendarzu online. Wolisz porozmawiać? Zadzwoń – odbieram osobiście.

  • Bez skierowania – wizyty prywatne
  • Wolne terminy widzisz od razu w kalendarzu
  • Wizyta ok. 45 min – 170 zł

Pn–wt, czw–pt 8:00–15:00 · śr 11:00–20:00 · ul. Legionów Polskich 42, Sanok

Rehabilio
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.