Co to jest endoprotezoplastyka biodra
Endoprotezoplastyka biodra to zabieg, w którym chirurg usuwa zniszczone elementy stawu biodrowego i zastępuje je sztucznymi. Zabieg może być częściowy (wymiana samej głowy kości udowej) albo całkowity (wymiana głowy i panewki, czyli „miseczki” w miednicy, w której porusza się głowa).
Endoproteza biodra – dostęp przedni a inne dostępy
Dostęp to droga, którą chirurg dociera do stawu. Klasycznie stosuje się dojście boczne lub tylne. Coraz częściej wykonuje się też tzw. małoinwazyjny dostęp przedni.
Endoproteza biodra z dostępu przedniego zakładana jest „międzymięśniowo”. Oznacza to, że ortopeda dociera do stawu pomiędzy mięśniami, bez ich przecinania. Dlatego w pierwszych tygodniach wielu pacjentów szybciej wraca do chodzenia. Po kilku miesiącach wyniki są zwykle podobne jak przy innych dostępach.
Dostęp przedni ma też swoje ryzyka. Możliwym powikłaniem jest drętwienie skóry na przedniobocznej części uda, wynikające z podrażnienia nerwu skórnego bocznego uda – zwykle przejściowe. O wyborze dostępu decyduje ortopeda, biorąc pod uwagę budowę ciała, stan stawu i własne doświadczenie.
Jak wygląda zabieg
Chirurg wykonuje kilkucentymetrowe (zwykle ok. 8–10 cm) nacięcie z przodu biodra i dociera do stawu między mięśniami, bez ich przecinania. Następnie otwiera torebkę stawową, usuwa zniszczoną głowę kości udowej, przygotowuje panewkę i wstawia elementy protezy. Mięśnie pośladkowe i krótkie mięśnie obracające biodro zwykle pozostają nienaruszone. Na koniec ustawia się elementy protezy, zamyka ranę i czasem zostawia dren – cienką rurkę odprowadzającą krew z rany.
Po zabiegu
Szczegóły ustala chirurg prowadzący – harmonogram zależy od rodzaju zabiegu. Zalecenia z karty wypisowej są najważniejsze: to operator decyduje o obciążaniu nogi, odstawieniu kul, dozwolonych ruchach i powrocie za kierownicę. Poniżej opisuję, jak zwykle wygląda ten okres.
Pierwsze dni
Często już w dniu operacji lub następnego dnia podejmuje się próbę pionizacji, a wypis do domu bywa możliwy po kilku dniach. Stosuje się profilaktykę przeciwzakrzepową, najczęściej w postaci zastrzyków podskórnych w brzuch.
Obciążanie nogi i kule
Najczęściej lekarz pozwala obciążać nogę tak, jak pozwala na to ból, ale zdarzają się zalecenia ograniczonego obciążania – stosuj się do tego, co ustalił operator. Na początku chodzisz o dwóch kulach lub z balkonikiem.
Kule odstawia się stopniowo – zwykle w 2.–4. tygodniu – gdy chód jest pewny i bez utykania, a lekarz lub fizjoterapeuta ocenią, że to bezpieczne. Nie odstawiaj ich wyłącznie na podstawie samopoczucia. Pomagam to ocenić podczas wizyty.
Dozwolone ruchy
Ograniczeń jest zwykle mniej niż po klasycznym dostępie, ale przez pierwsze tygodnie unikaj ruchów, które zaleci operator – najczęściej mocnego wyprostu nogi do tyłu połączonego z wykręcaniem stopy na zewnątrz (np. długi wykrok z nogą obróconą na zewnątrz).
Prowadzenie samochodu
Do prowadzenia samochodu większość pacjentów wraca po 2–6 tygodniach. Decyzję podejmuje lekarz – warunkiem jest pewny chód, sprawne hamowanie operowaną nogą i brak silnych leków przeciwbólowych. Znaczenie ma też strona operacji i rodzaj skrzyni biegów.
Fizjoterapia
Początkowo fizjoterapia wygląda podobnie jak po klasycznej wymianie stawu, ale często postępuje szybciej. Obejmuje naukę chodu, ćwiczenia zakresu ruchu i wzmacnianie mięśni biodra. Ćwiczenia wykonuj w zakresie bez ostrego bólu i przerwij je, jeśli ból wyraźnie narasta. Rehabilitację kontynuuje się do osiągnięcia celów, które pacjent miał przed operacją.
Zestaw ćwiczeń na pierwsze tygodnie znajdziesz na stronie ćwiczenia po endoprotezie biodra. Możesz też pobrać plik z ćwiczeniami na pierwszy okres po zabiegu:
PobierzKiedy pilnie do lekarza
Pilnie skontaktuj się z lekarzem lub jedź na SOR, jeśli po operacji:
- nagle pojawi się silny ból w biodrze, noga wyda się skrócona lub wykręcona i nie możesz jej obciążyć – to może być zwichnięcie endoprotezy,
- łydka jest bolesna, obrzęknięta, ciepła lub zaczerwieniona – możliwa zakrzepica,
- rana jest zaczerwieniona, gorąca, sączy się z niej ropna wydzielina lub masz gorączkę – możliwa infekcja.
Nagła duszność lub ból w klatce piersiowej to sygnał, by od razu dzwonić pod 112.
Rehabilitacja po endoprotezie biodra w Sanoku

Więcej o tym, jak prowadzę rehabilitację po wymianie stawu, przeczytasz na stronie rehabilitacja biodra. Jeśli przygotowujesz się do operacji wymiany biodra albo jesteś już po niej – zapraszam do mojego gabinetu w Sanoku. Przed zabiegiem pomagam przygotować biodro i uczę ćwiczeń na pierwsze dni po operacji. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.


