Przejdź do treści głównej

Bark

Niestabilność i zwichnięcie stawu ramiennego

mgr Tomasz Jasik, fizjoterapeutaaktualizacja: 28 września 20264 min czytania

Leczenie zwichnięcia stawu ramiennego.

Budowa stawu ramiennego

Staw ramienny tworzy głowa kości ramiennej oraz panewka łopatki. Panewka jest płytka, dlatego jej powierzchnię powiększa obrąbek stawowy – pierścień z chrząstki włóknistej, który zwiększa powierzchnię przylegania kości ramiennej i poprawia stabilność stawu.

Staw wzmacniają więzadła stawowo-ramienne (górne, środkowe i dolne) oraz więzadło kruczo-ramienne. Całość dopełnia gorset mięśniowy, który z jednej strony daje stawowi stabilność, a z drugiej odpowiada za ruch w pełnym zakresie.

Stożek rotatorów tworzą cztery mięśnie:

  • mięsień nadgrzebieniowy,
  • mięsień podgrzebieniowy,
  • mięsień obły mniejszy,
  • mięsień podłopatkowy.

Nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy i obły mniejszy stabilizują staw od góry i od tyłu, a podłopatkowy – od przodu. Przednią część stawu dodatkowo wspierają m.in. mięsień dwugłowy ramienia, mięsień piersiowy większy i mięsień kruczo-ramienny.

Zdjęcie RTG prawego stawu ramiennego z opisem struktur
Źródło zdjęcia: https://www.drmick.pl/

Zwichnięcie stawu ramiennego

Zwichnięcie stawu ramiennego to przemieszczenie się głowy kości ramiennej poza panewkę łopatki. Najczęściej głowa przemieszcza się do przodu – mówimy wtedy o zwichnięciu przednim. Dochodzi do niego np. przy szarpnięciu za rękę uniesioną wysoko i odwiedzioną w bok, przy rzucie lub upadku na wyciągniętą rękę.

Zwichnięciu towarzyszy zazwyczaj duży ból, zmiana kształtu barku i niemożność poruszania ręką. Jeżeli do zwichnięć dochodzi wielokrotnie lub bark „wypada” przy zwykłych ruchach, mówimy o niestabilności stawu ramiennego.

Film z YouTube włączy się po zgodzie na usługi zewnętrzne.

Co robić po zwichnięciu – kiedy pilnie do lekarza

Nie nastawiaj barku samodzielnie i nie pozwól na to osobom postronnym – jedź na SOR. Próba nastawienia bez badania może uszkodzić nerwy, naczynia lub złamać kość. Unieruchom rękę w wygodnej pozycji (np. chustą lub przyciskając ją do tułowia) i jak najszybciej zgłoś się do szpitala. Przed nastawieniem lekarz zwykle wykonuje RTG.

Szczególnie pilnie szukaj pomocy, jeśli:

  • ręka drętwieje, mrowi lub jest osłabiona,
  • ręka jest zimna, blada lub sina,
  • nie czujesz dotyku na bocznej części ramienia albo w ogóle nie możesz unieść ręki,
  • widoczna jest wyraźna deformacja, a ból jest bardzo silny.

Może to oznaczać uszkodzenie nerwu (najczęściej pachowego) lub naczynia. Zgłoś się też do lekarza, jeśli po nastawieniu przez kilka tygodni nie możesz unieść ręki – szczególnie u osób po 40. roku życia zwichnięciu może towarzyszyć uszkodzenie stożka rotatorów.

Ryzyko ponownego zwichnięcia

Jeżeli raz doszło do zwichnięcia, uraz może się powtórzyć. U osób poniżej 20. roku życia ryzyko kolejnego zwichnięcia jest bardzo wysokie – według różnych badań sięga nawet ponad połowy przypadków. Z wiekiem wyraźnie maleje.

Ponownemu zwichnięciu sprzyjają m.in. sporty kontaktowe i sporty z rzutami oraz praca z rękami uniesionymi nad głową.

Możliwe powikłania

Jednym z poważniejszych urazów towarzyszących zwichnięciu jest uszkodzenie nerwów splotu ramiennego, najczęściej nerwu pachowego. Splot ramienny to nerwy biegnące z kręgosłupa szyjnego do kończyny górnej, odpowiadające za jej ruch i czucie. Ich uszkodzenie może powodować drętwienie, mrowienie, pieczenie, osłabienie ręki lub ból.

Kolejnym problemem może być uszkodzenie obrąbka stawowego:

  • uszkodzenie typu Bankarta – oderwanie przednio-dolnej części obrąbka od panewki; to typowe następstwo zwichnięcia przedniego,
  • uszkodzenie typu SLAP – dotyczy górnej części obrąbka (od przodu do tyłu), w miejscu przyczepu ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia.

Film z YouTube włączy się po zgodzie na usługi zewnętrzne.

Uszkodzenie Hill-Sachsa i złamanie Bankarta

Przy zwichnięciu przednim tylna część głowy kości ramiennej uderza o przedni brzeg panewki łopatki i może się w tym miejscu wgnieść. Takie wgniecenie kości to uszkodzenie Hill-Sachsa. Przy kolejnych zwichnięciach może się ono powiększać.

Złamanie typu Bankarta (kostne uszkodzenie Bankarta) to z kolei odłamanie fragmentu przednio-dolnego brzegu panewki łopatki.

Diagnostyka

Aby potwierdzić zwichnięcie, wykonuje się badanie RTG. Jest ono ważne także po to, by sprawdzić, czy nie doszło do złamania. Po nastawieniu i wygojeniu ostrego urazu w badaniu klinicznym ocenia się stabilność stawu, m.in. testem obawy (ocena, czy określone ułożenie ręki wywołuje u pacjenta uczucie, że bark zaraz „wypadnie”). Jeżeli ortopeda zaleci, wykonuje się także rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową.

Leczenie operacyjne

Przy nawracających zwichnięciach lub u młodych, aktywnych osób z wysokim ryzykiem nawrotu lekarz może zaproponować operację. Najczęściej wykonuje się artroskopowe szycie obrąbka metodą Bankarta, czyli przyszycie uszkodzonej części obrąbka do panewki łopatki.

Gdy występuje ubytek kostny w głowie kości ramiennej (uszkodzenie Hill-Sachsa), może być dodatkowo wykonany zabieg remplissage – ubytek wypełnia się torebką stawową i fragmentem ścięgna mięśnia podgrzebieniowego, co poprawia stabilność. Przy dużym ubytku kostnym panewki lekarz może zaproponować zabieg Latarjeta, polegający na przeniesieniu fragmentu kości (wyrostka kruczego) na przedni brzeg panewki.

Rehabilitacja po zwichnięciu barku

Po nastawieniu barku ręka jest zwykle przez pewien czas unieruchomiona – najczęściej przez 1–3 tygodnie, według zaleceń lekarza. Potem zaczyna się rehabilitacja, która przebiega etapami:

  1. Odzyskiwanie ruchu – stopniowe, bezbolesne zwiększanie zakresu ruchu, na początku z unikaniem pozycji, w której bark wypadł (ręka uniesiona w bok i skręcona na zewnątrz).
  2. Wzmacnianie – ćwiczenia mięśni stożka rotatorów i mięśni stabilizujących łopatkę, początkowo w bezpiecznych pozycjach, potem z rosnącym obciążeniem.
  3. Kontrola ruchu i powrót do sportu – ćwiczenia czucia głębokiego i stabilizacji w pozycjach coraz bliższych tym, których wymaga praca lub dyscyplina sportowa.

Ćwiczenia wykonuj w zakresie bez bólu. Jeśli podczas ćwiczenia pojawia się uczucie, że bark „ucieka” ze stawu, ostry ból lub drętwienie ręki – przerwij i skonsultuj się z fizjoterapeutą lub lekarzem.

Po operacji stabilizującej rehabilitacja trwa zwykle kilka miesięcy. Szczegóły ustala chirurg prowadzący – harmonogram zależy od rodzaju zabiegu. Więcej o prowadzeniu pacjentów po zabiegach przeczytasz na stronie rehabilitacja pooperacyjna, a o terapii dolegliwości barku – na stronie ból barku.

Jeśli masz za sobą zwichnięcie barku albo czujesz, że staw jest niestabilny, zapraszam do mojego gabinetu w Sanoku – ocenię bark i ułożę plan ćwiczeń dopasowany do Twojej aktywności. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.

Przeczytaj też

Wszystkie artykuły: Bark

Udostępnij artykuł: FacebookWhatsAppE-mail

Pierwsza wizyta

Postawmy Cię na nogi

Umów pierwszą wizytę – wolny termin wybierzesz w kalendarzu online. Wolisz porozmawiać? Zadzwoń – odbieram osobiście.

  • Bez skierowania – wizyty prywatne
  • Wolne terminy widzisz od razu w kalendarzu
  • Wizyta ok. 45 min – 170 zł

Pn–wt, czw–pt 8:00–15:00 · śr 11:00–20:00 · ul. Legionów Polskich 42, Sanok

Rehabilio
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.