Bardzo częstą przyczyną bólu barku jest odkładanie się złogów wapniowych w ścięgnie mięśnia nadgrzebieniowego. Mięsień ten leży w dole nadgrzebieniowym łopatki i przyczepia się do guzka większego kości ramiennej – wchodzi w skład tak zwanego „stożka rotatorów”, czyli grupy mięśni stabilizujących bark. Jego głównym zadaniem jest unoszenie ręki bokiem (odwodzenie). Ponadto dociska głowę kości ramiennej do panewki łopatki, utrzymując ją w środku stawu.
Złogi wapniowe najczęściej pojawiają się w pobliżu przyczepu ścięgna do guzka kości ramiennej. Choć zwykle dotyczą właśnie mięśnia nadgrzebieniowego, mogą też powstawać w ścięgnach jego sąsiadów – mięśnia podgrzebieniowego i podłopatkowego. Fachowo ten problem nazywa się tendinopatią wapniejącą.
Zwapnienia w barku – przyczyny
Dokładna przyczyna odkładania się wapnia w ścięgnie nie jest znana. Problem dotyczy najczęściej osób między 30. a 60. rokiem życia, częściej kobiet; częściej występuje m.in. u osób z cukrzycą i chorobami tarczycy. Przeciążenia barku mogą nasilać dolegliwości, np.:
- często powtarzane ruchy unoszenia ręki i obracania jej na zewnątrz,
- długotrwałe noszenie ciężkich przedmiotów w ręce,
- słaba kontrola ustawienia głowy kości ramiennej w stawie (niestabilność barku).
Zwapnienia w barku – objawy
Zwapnienie potrafi długo nie boleć i bywa przypadkowo wykryte na zdjęciu. Gdy daje objawy, najczęściej są to:
- ból przy unoszeniu ręki bokiem lub do przodu, szczególnie w połowie ruchu,
- ból w nocy, zwłaszcza przy leżeniu na chorym barku,
- ból promieniujący na boczną stronę ramienia,
- trudność z sięganiem do góry, np. do półki, czy z zakładaniem kurtki.
Szczególną sytuacją jest faza wchłaniania (resorpcji) złogu. Gdy zwapnienie zaczyna się wchłaniać, może pojawić się nagły, bardzo silny ból, który nie pozwala spać ani ruszać ręką. W takiej sytuacji najpierw skontaktuj się z lekarzem – dostępne są leki, a czasem zabieg płukania złogu pod kontrolą USG. Fizjoterapię włączam, gdy ostry ból się uspokoi.
Podobne objawy mogą dawać także inne schorzenia, dlatego trzeba wykluczyć między innymi:
- uszkodzenie stożka rotatorów,
- zespół zamrożonego barku,
- zapalenie kaletki podbarkowej,
- problemy z kręgosłupem szyjnym,
- ucisk na nerwy wychodzące z kręgosłupa.
Zwapnienia w barku – diagnoza
Rozpoznanie zwapnień potwierdza badanie obrazowe – najczęściej USG lub RTG barku. Badanie w gabinecie pozwala mi ocenić, jak bark pracuje, i dobrać terapię, ale samego złogu wapnia nie da się stwierdzić bez obrazowania.
Podczas wizyty zaczynam od wywiadu, w którym dowiaduję się między innymi, czy ból pojawił się nagle, czy narastał powoli. Obserwuję ułożenie barku i łopatki oraz sprawdzam zakres ruchu. Oceniam, jak pracują mięśnie stożka rotatorów i mięśnie wokół łopatki – to one utrzymują głowę kości ramiennej w prawidłowym położeniu. Sprawdzam też ich siłę i to, czy nie ma w nich bolesnych, nadmiernie napiętych miejsc (tzw. punktów spustowych).
Leczenie zwapnień w barku
W leczeniu zwapnień w ścięgnie mięśnia nadgrzebieniowego wykorzystuję:
- falę uderzeniową – to jedna z najlepiej przebadanych metod leczenia zwapnień w barku. U wielu pacjentów zmniejsza ból i pomaga w resorpcji złogu. Zwykle potrzeba kilku zabiegów w odstępach 1–2 tygodni. W moim gabinecie jeden zabieg kosztuje 80 zł,
- masaż, w tym masaż poprzeczny – może poprawić ukrwienie i zmniejszyć napięcie mięśni,
- suche igłowanie – nakłuwanie bolesnych, napiętych punktów w mięśniu cienką igłą,
- ćwiczenia wzmacniające osłabione mięśnie oraz poprawiające kontrolę ustawienia głowy kości ramiennej w stawie.
Ćwiczenia wykonuj w zakresie, w którym ból jest niewielki i nie narasta po ćwiczeniach ani w nocy. Przykładowe ćwiczenia na bark znajdziesz w dziale ćwiczenia przy konflikcie podbarkowym.
Ile trwa leczenie i kiedy zgłosić się do lekarza?
Czas leczenia jest różny – od kilku tygodni do kilku miesięcy. Zależy od wielkości złogu, fazy, w której się znajduje, i od tego, jak długo trwają dolegliwości. U części osób zwapnienie wchłania się samoistnie. Jeśli mimo leczenia zachowawczego ból utrzymuje się przez wiele miesięcy, lekarz może zaproponować zabieg płukania złogu lub – rzadziej – operację.
Pilnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli:
- pojawił się nagły, bardzo silny ból barku, który nie pozwala spać ani ruszać ręką,
- bark jest gorący, zaczerwieniony, a Ty masz gorączkę,
- po urazie nie możesz unieść ręki – możliwe zerwanie ścięgna,
- ból w okolicy lewego barku pojawił się nagle, towarzyszy mu ból w klatce piersiowej, duszność lub ból promieniujący do żuchwy – wtedy od razu dzwoń pod 112.
Jeśli badanie wykaże również uszkodzenie ścięgna, przydatne mogą być ćwiczenia przy uszkodzeniu stożka rotatorów. Przykład z praktyki opisałem we wpisie o bólu barku:
Leczenie zwapnień barku w Sanoku
Jeśli masz rozpoznane zwapnienia w barku lub ból utrudnia Ci unoszenie ręki i sen – zapraszam do mojego gabinetu w Sanoku. Więcej o tym, jak pracuję z barkiem, przeczytasz na stronie ból barku. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.
