Zespół nerwu nadłopatkowego to zaburzenie, w którym nerw nadłopatkowy zostaje uciśnięty lub uszkodzony. Daje to ból barku i osłabienie niektórych ruchów ręki. To rzadsza przyczyna bólu barku, łatwo ją przeoczyć, bo objawy przypominają inne schorzenia.
Zespół nerwu nadłopatkowego – przyczyny
Zespół nerwu nadłopatkowego występuje, gdy nerw ten zostaje uszkodzony lub jest uciskany. Nerw przebiega kolejno:
- przez dół nadobojczykowy,
- następnie pod mięśniem czworobocznym w kierunku łopatki,
- przez wcięcie łopatki (od góry zamknięte więzadłem poprzecznym górnym łopatki) do dołu nadgrzebieniowego,
- po czym okrąża podstawę grzebienia łopatki (wcięcie łopatkowo-panewkowe) i dochodzi do dołu podgrzebieniowego na tylnej powierzchni łopatki.
Nerw ten unerwia ruchowo mięsień nadgrzebieniowy i podgrzebieniowy, dlatego odpowiada za ich prawidłowe działanie. Zapewnia także czucie z rejonu stawu ramiennego i stawu barkowo-obojczykowego.
Najczęstsze przyczyny ucisku na nerw to:
- powtarzane ruchy ręką nad głową – np. siatkówka, tenis, praca na wysokości,
- torbiel przy obrąbku stawu ramiennego uciskająca nerw,
- duże uszkodzenie stożka rotatorów,
- uraz barku lub ramienia, np. po upadku,
- nadmierne obciążenie ręki podczas pracy fizycznej lub dźwigania,
- nieprawidłowe ustawienie łopatki na klatce piersiowej.
Objawy neuropatii nerwu nadłopatkowego
Najczęstszym objawem jest ból. Jest on zwykle głęboki, tępy, odczuwany z tyłu i z boku barku. Drętwienie czy mrowienie dłoni nie jest typowe – może wskazywać na problem z kręgosłupem szyjnym. W niektórych przypadkach ból może być na tyle silny, że utrudnia codzienne czynności.
Inne objawy to:
- osłabienie przy unoszeniu ręki i przy obracaniu jej na zewnątrz (rotacji zewnętrznej),
- ograniczenie ruchomości barku,
- trudności z czynnościami takimi jak zapięcie stanika czy zapięcie sukienki z tyłu,
- w dłużej trwających przypadkach – widoczny zanik mięśni na łopatce (wgłębienie nad lub pod grzebieniem łopatki).
Zespół nerwu nadłopatkowego – diagnostyka
Rozpoznanie może być trudne, ponieważ objawy przypominają inne schorzenia, np. chorobę zwyrodnieniową stawów, uszkodzenie stożka rotatorów czy zespół ciasnoty podbarkowej. W badaniu ocenia się ruchomość barku i siłę poszczególnych mięśni. Lekarz może zlecić badanie EMG (elektromiografię, czyli ocenę przewodnictwa nerwu) oraz rezonans lub USG barku, by znaleźć przyczynę ucisku.
Nie zwlekaj z wizytą u lekarza, jeśli ręka wyraźnie słabnie, mięśnie na łopatce zanikają albo po urazie nie możesz unieść ręki.
Jak leczyć zespół nerwu nadłopatkowego?
Leczenie zależy od przyczyny. Gdy przyczyną jest przeciążenie, pomaga odpoczynek od ruchów nad głową, praca nad ustawieniem łopatki i wzmacnianie mięśni barku. Ćwiczenia mają też aktywować mięśnie unerwiane przez nerw nadłopatkowy. Jeśli badanie pokaże torbiel lub mięśnie wyraźnie zanikają, ortopeda może zaproponować zabieg.
Jedną ze strategii, które mogą się sprawdzić, jest najpierw ustabilizowanie łopatki na klatce piersiowej, a następnie poprawa ruchomości stawu ramiennego. Przykładowe ćwiczenia ruchomości barku znajdziesz na filmie poniżej – wykonuj je w zakresie bez bólu. Przydatne mogą być też ćwiczenia na konflikt podbarkowy, a przy współistniejącym uszkodzeniu stożka – ćwiczenia przy uszkodzeniu stożka rotatorów.
Jeśli bark boli od tygodni, a ręka słabnie przy unoszeniu, zapraszam na badanie do mojego gabinetu w Sanoku – sprawdzę siłę poszczególnych mięśni i pomogę ustalić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka. Więcej o tym, jak pracuję, przeczytasz na stronie ból barku. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.
