Lordoza to naturalne, delikatne wygięcie kręgosłupa w łuk do przodu – w odcinku lędźwiowym i szyjnym. Pomaga ono rozkładać obciążenia działające na kręgosłup. Gdyby kręgosłup był prostym słupem, gorzej znosiłby codzienne obciążenia.
O problemie mówimy wtedy, gdy wygięcie w odcinku lędźwiowym jest wyraźnie większe niż zwykle. Takie ustawienie nazywa się:
- powiększoną lub pogłębioną lordozą,
- hiperlordozą,
- nadmierną lordozą.
Często idzie to w parze z pochyleniem miednicy do przodu, czyli przodopochyleniem miednicy.
Czy pogłębiona lordoza zawsze boli?
Nie. Pogłębiona lordoza sama w sobie nie musi boleć – wiele osób z taką sylwetką nie ma żadnych dolegliwości. Badania pokazują, że związek między wielkością lordozy lub pochyleniem miednicy a bólem krzyża jest słaby.
Jeśli jednak towarzyszy jej ból krzyża przy długim staniu czy odchylaniu się do tyłu, warto sprawdzić siłę mięśni brzucha i pośladków oraz ruchomość bioder.
Skąd bierze się przodopochylenie miednicy
Jednym z czynników może być słaba praca mięśni brzucha. Mięsień prosty brzucha biegnie od mostka i żeber do spojenia łonowego. Działa jak linka, która łączy klatkę piersiową z miednicą i pomaga utrzymać ich ustawienie.
Gdy mięśnie brzucha i pośladków pracują słabiej, a zginacze biodra i mięśnie grzbietu w dolnej części są napięte, miednica może pochylać się do przodu i pogłębiać wygięcie odcinka lędźwiowego. Pośladki są wtedy bardziej wypchnięte do tyłu, a brzuch wysunięty do przodu. Często pogłębia się też wygięcie odcinka piersiowego, potocznie nazywane „garbieniem się”.
Gdy trafia do mnie osoba z taką sylwetką i bólem krzyża, sprawdzam m.in., jak pracują mięśnie brzucha. Jeśli ich napięcie jest nieprawidłowe, szukam przyczyny i razem ustalamy plan ćwiczeń, który ma ją zmniejszyć. Oceniam także napięcie mięśnia prostownika grzbietu, szczególnie w jego dolnej części, oraz ruchomość bioder.
Ból pleców na wysokości dolnych żeber
Przy takim ustawieniu kręgosłupa lędźwiowego i miednicy często zmienia się też napięcie mięśni grzbietu, zwłaszcza mięśni przykręgosłupowych. Mięśnie takie jak najdłuższy czy biodrowo-żebrowy odpowiadają z jednej strony za stabilizację kręgosłupa, a z drugiej za jego prawidłową ruchomość.
Mięśnie te bywają wtedy przeciążone, twarde i spięte. Objawia się to bólem w odcinku lędźwiowym i na wysokości dolnych żeber, a charakterystycznym objawem jest ból kręgosłupa przy wygięciu do tyłu. Pacjenci często mówią wtedy:
„Mam strasznie napięte mięśnie na dole kręgosłupa”,
„moje mięśnie są twarde jak skała”.
Jak ocenić, czy lordoza jest nadmierna
Domowe testy bywają mylące. Na przykład gdy leżysz na plecach na twardym podłożu, pod odcinkiem lędźwiowym zawsze jest niewielka przestrzeń – to norma, a nie wada.
Nadmierną lordozę najlepiej ocenić w badaniu. Patrzę wtedy na całą sylwetkę, ustawienie miednicy i klatki piersiowej, ruchomość bioder oraz siłę mięśni brzucha i pośladków. Sprawdzam też, które ruchy wywołują ból.
Powiększona lordoza – leczenie
Jeśli czujesz nadmierne napięcie mięśni pleców, a ból krzyża nasila się przy staniu lub odchylaniu do tyłu, warto zgłosić się do fizjoterapeuty. Oceni on ustawienie kręgosłupa i miednicy oraz sprawdzi, które mięśnie są osłabione, a które nadmiernie napięte. Leczenie może obejmować:
- rozluźnianie nadmiernie napiętych mięśni, np. technikami masażu głębokiego – w gabinecie stosuję przy tym terapię punktów spustowych i suche igłowanie,
- wzmacnianie osłabionych mięśni – brzucha i pośladków,
- poprawę ruchomości bioder i kontroli ustawienia miednicy oraz klatki piersiowej,
- zestaw ćwiczeń do regularnego wykonywania w domu.
Przykładowe ćwiczenia
Poniższe ćwiczenia są bezpieczne dla większości osób, ale nie zastąpią badania. Wykonuj je powoli, w zakresie bez bólu. Przerwij, jeśli ćwiczenie nasila ból lub wywołuje drętwienie nóg.
- Martwy robak. Leżysz na plecach, ręce wyprostowane do sufitu, nogi ugięte w biodrach i kolanach pod kątem prostym. Spokojnie wydychając powietrze, opuszczasz jednocześnie przeciwną rękę i nogę w stronę podłogi, nie odrywając dolnej części pleców od podłoża. Wracasz i zmieniasz strony. 6–10 powtórzeń na stronę.
- Mostek biodrowy. Leżysz na plecach z ugiętymi kolanami, stopy na podłodze. Napinasz pośladki i unosisz biodra do linii uda–tułów, bez wyginania pleców w łuk. Przytrzymujesz 2–3 sekundy i opuszczasz. 10–12 powtórzeń.
- Rozciąganie zginaczy biodra w klęku. Klęczysz na jednym kolanie (podłóż miękką poduszkę), druga stopa z przodu. Lekko podwijasz miednicę pod siebie, napinasz pośladek nogi, na której klęczysz, i przesuwasz ciężar ciała nieco do przodu, aż poczujesz rozciąganie z przodu biodra. 20–30 sekund, 2–3 razy na stronę.
- Koci grzbiet. Klęk podparty, dłonie pod barkami, kolana pod biodrami. Powoli zaokrąglasz plecy do góry, a potem wracasz do pozycji wyjściowej. 8–10 spokojnych powtórzeń. To ćwiczenie ma głównie rozluźnić plecy.
Jeśli ból krzyża promieniuje do nogi poniżej kolana albo noga drętwieje – przed ćwiczeniami skonsultuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą. Jeśli pojawia się drętwienie krocza, kłopoty z oddawaniem moczu lub stolca albo osłabienie obu nóg – nie ćwicz, tylko od razu zgłoś się na SOR.
Pomoc przy bólu krzyża w Sanoku
Jeśli ból krzyża nasila się przy staniu lub odchylaniu do tyłu, zapraszam na wizytę do mojego gabinetu w Sanoku – ocenię postawę i dobiorę ćwiczenia. Zobacz, jak pomagam przy bólu kręgosłupa i przy problemach z biodrem. Wolny termin sprawdzisz w kalendarzu online, możesz też zadzwonić: 508 813 267.
